BES Top; Februari 2026

De BES-Top blijft een platform voor de eilanden om te discussiëren, samen te werken en elkaar te ondersteunen, en wordt geleid door een MOU die door alle drie de eilanden is ondertekend. Het doel van de BES-Top is om de omstandigheden op de eilanden te verbeteren en gemeenschappelijke uitdagingen op een efficiënte en productieve manier aan te pakken, waarbij gebruik wordt gemaakt van gezamenlijke kracht en capaciteit.

Deze BES-Top richtte zich op het versterken van bestuurlijke kaders, het afstemmen van wetgevende benaderingen en het aanpakken van dringende prioriteiten. De Eilandsraden benadrukten het belang van een juridische basis om ervoor te zorgen dat volksvertegenwoordigers volledig worden betrokken bij consultaties, besluitvormingsprocessen en acties die aansluiten bij de constitutionele en administratieve kaders van de BES-eilanden. De toezegging om de samenwerking voort te zetten ten behoeve van meer duidelijkheid en het bereiken van structurele inclusiviteit werd door alle eilanden krachtig bevestigd.

Binnen de bredere WolBES/FinBES-discussies kwamen de Eilandsraden overeen om gezamenlijk te blijven werken aan gedeelde prioriteiten, terwijl zij erkennen dat bepaalde onderwerpen verschillende lokale voorkeuren weerspiegelen. Deze zaken zullen afzonderlijk worden herzien, zodat elk eiland een aanpak kan volgen die het beste past bij de specifieke omstandigheden, terwijl een coöperatief kader behouden blijft.

De voortgang met betrekking tot de juridische vertegenwoordiging van de BES-eilanden in Den Haag is gaande. Tijdens de BES-Top gaven de uitgenodigde leden van de Bestuurscolleges van twee van de eilanden een update over de ontwikkeling van verschillende voorstellen. Er werden afspraken gemaakt om informatie tussen de Raden te delen ter beoordeling en om tijdens een volgende vergadering een definitief voorstel en implementatiestrategie te presenteren. Dit onderwerp blijft een hoge prioriteit voor de eilanden; in lijn daarmee werden strikte planning en discipline benadrukt en overeengekomen.

De BES-Top behandelde ook verschillende lopende wetgevingsprocessen en consultaties met betrekking tot BES-wetgeving, waaronder de Wet politieke partijen (WPP) en het open consultatieproces betreffende tijdelijke werkloosheidsuitkeringen (UWV) voor burgers van de BES-eilanden. Er zijn samenwerkingsafspraken gemaakt om de individuele positie van elk eiland ten aanzien van deze wetsvoorstellen te beoordelen, waarna een collectief standpunt zal worden geformuleerd om ervoor te zorgen dat de uiteindelijke houding zowel de gedeelde belangen als de lokale realiteit weerspiegelt.

Gezondheidszorg blijft een van de hoogste prioriteiten voor de BES-eilanden. Hoewel er verschillende initiatieven lopen om de dienstverlening te verbeteren, waren de eilandsvertegenwoordigers het eens over de noodzaak om een collectieve strategie voor duurzame verbetering te ontwikkelen. Een kleine commissie zal haar bevindingen en voorstellen presenteren voorafgaand aan de volgende BES-Top, zodat elk eiland zijn standpunt kan formuleren en tijdens de volgende vergadering een goed geïnformeerde discussie kan voeren.

De staat van het onderwijs op de BES-eilanden werd met spoed en zorg besproken. Hoewel elk eiland te maken heeft met verschillende uitdagingen binnen het onderwijssysteem, uitten de leiders hun ontevredenheid over de huidige omstandigheden en de moeilijkheid om vooruitgang te boeken met de verantwoordelijke departementen in Den Haag. De deelnemers onderstreepten de zorgwekkende daling van de onderwijsresultaten en de grote verantwoordelijkheid om de toekomst van de jeugd op de eilanden te waarborgen. Vertegenwoordigers benadrukten de noodzaak van sterkere samenwerking, verantwoording en gerichte actie om deze uitdagingen aan te pakken.

De eilandsvertegenwoordigers herhaalden ook een voorstel dat tijdens recente besprekingen in Nederland met de zes eilanden van de voormalige Nederlandse Antillen naar voren kwam om hernieuwde samenwerking te verkennen. Vertegenwoordigers van de BES-eilanden bespraken de noodzaak en de mogelijkheden hiervan. Het opvolgen met de andere eilanden om dit initiatief verder te onderzoeken werd aangemerkt als een punt van gemeenschappelijk belang.

Ter afronding van de BES-Top stonden de eilandsvertegenwoordigers stil bij het onderwerp van de openbare dienstverplichting (PSO) om de verbinding tussen de eilanden te waarborgen. Het is een punt van groeiende zorg dat de aandacht voor deze PSO in Den Haag zo beperkt is, waardoor de verantwoordelijkheid om de noodzaak en voordelen van verbeterde connectiviteit duidelijk te maken grotendeels bij de eilanden en andere Caribische partners ligt. Er zullen hernieuwde pogingen worden gedaan om dit onderwerp te prioriteren en aan te pakken.

De BES-Top bevestigde opnieuw de inzet van Bonaire, Sint Eustatius en Saba om samen te werken met respect voor lokale autonomie. Door middel van juridische toetsing, gecoördineerde wetgevende betrokkenheid en een hernieuwde focus op gezondheidszorg, onderwijs, vertegenwoordiging en andere gebieden van gemeenschappelijk belang, streven de eilanden naar duurzame ontwikkeling en verbetering van de levenskwaliteit voor al hun lokale gemeenschappen.